Back

ⓘ Carstvo (biologija)



                                               

Carstvo (čvor)

Carstvo se može odnositi na: Izraz je nastao od latinskog Caesar, što znači "Imperator" Carstvo kao pojam političke geografije Carstvo biologija kao dio naučne kalsifikacije u biologiji Rusko carstvo, 1547–1721, zamijenjeno 1721. sa imperijom, ali ostalo do 1917. Bugarsko carstvo, 1908–1946 Poljsko carstvo Vidjeti i: Car carica Imperija carević

                                               

Koljeno (biologija)

Koljeno – je taksonomski rang – u biosistematici: u botanici, zoologiji i bakteriologiji. Ponekad se dijeli na potkoljena. Više koljena se u nekim slučajevima povezuje u natkoljeno, a taksonomski rang tada obuhvata sva pripadajuća koljena. Takson koljeno nalazi se izmedu carstva i razreda. U botanici i mikologiji je, uz koljeno phylum, kao sinonim dozvoljen i pojam divizija divisio. U nekim sistematikama životinjsko carstvo se prvo dijeli na odjeljke, koji se zatim dijele na koljena. Bilateralne životinje se tako dijelom prikazuju kao odjeljak. U bakteriologiji se dozvoljava korištenje poj ...

                                               

Domen (biologija)

Domen – u biološkoj taksonomskoj terminologiji predstavlja najviši taksonomski rang u tridomenskom sistemu, kojeg je 1990. predložio, američki mikrobiolog i biofizičar Carl Woese. Njegov trodomenski sistem klasifikacije živog svijeta obuhvata: Archaea termin kreirao Woese, Eukarioti. Bakterija Prva dva su sve prokariotski mikroorganizmi ili jednoćelijski organizmi čije ćelije nemaju jedro. Svi oblici života koji imaju jedro i membranski vezane organele, a većina su višećelijski, pripadaju Eukariotama.

                                               

Potkoljeno (biologija)

Potkoljeno predstavlja potkategoriju u biološkoj naučnoj klasifikaciji. Potkoljeno lat. subphylum – u biosistematici – je taksonomska kategorija ispod koljena, a iznad superklase. Iako ovoj kategoriji odgovaraju latinski sinonimni nazivi subphylum i subdivisio, ne upotrebljavaju se istoznačno. Subfphylum se pretežno koristi u botaničkoj – u nomenklaturi, a subdivisio u mikologiji, naprimjer. Izraz subphylum se takoder koristi sinonim, bez obzira na specijalnost. Ako nije drugačije Izraz subphylum se takoder upotrebljava kao sinonim, bez obzira na specijalnost. je:

                                               

Protisti

Protisti su heterogeno carstvo unutar domene Eukariota. Medu protiste, pripadaju oni organizmi, koji nisu životinje, biljke ni gljive. Razvili su se iz Prokariota. Mogu formirati kolonije ili živjeti zasebno. Oni se medusobno dosta razlikuju u pogledu morfologije, načina života, ishrane i razmnožavanja. Pojedini predstavnici poseduju neke karakteristike biljnih ili životinjskih organizama, ili karakteristike obje ove grupe. Protisti žive u gotovo svim sredinama koje sadrže vodu. Mnogi protisti, kao što su alge, posjeduju mogućnost fotosinteze. Pojedini protisti kao oni iz Kinetoplastida i ...

                                               

Jednoćelijski organizam

Jednoćelijski organizmi su svi oni životni oblici, kod kojih samo jedna ćelija ima sve bitne osobine živih bića, a osobito individualnost, samopodešavanje i samoponavljanje.

                                               

Životinje

Životinje značajna su grupa organizama živog svijeta koji su svrstani u životinjsko carstvo. Općenito su to višećelijski organizmi koji sposobni da se kreću i prilagodavaju okolinskim uvjetima, te da se hrane drugim organizmima ili njihovim ostacima. Uvršteni su u domenu Eukariota.

                                               

Epiderma

Epiderma je zajednički naziv pokožičnog omotača tijela životinja i biljaka. Iako joj je osnovna funkcija istovjetna u oba carstva, grada i funkcija im se medusobno bitno razlikuju.

                                               

Život

Život je oblik postojanja živih bića i predstavlja najviši oblik kretanja materije, najsloženiju i najznačajniju pojavu prirode. Priroda života je još nedovoljno poznata da bi se mogla dati jedna zadovoljavajuća i nesporna definicija. Život je ono što razdvaja fizičke sisteme u kojima se odvijaju biološki procesi kao što su signalizacija i procesi samoodržavanja. Za razliku od onih koji nemaju takve sposobnosti ili zbog toga što su im takve uloge prestale usljed smrti ili zato što im prirodno nedostaju takve uloge i svrstane su kao nežive. Postoje različiti oblici života kao što su: biljke ...

                                               

Ameba

Ameba je tipski rod heterotrofnih protista iz carstva Amoebozoa. Kreću se promjenom oblika tijela pri čemu se stvaraju razni oblici lažnih nožica pseudopodija. Tijelo je okruglo, promjenljivog oblika ili je u obliku ljuske. Najčešće imaju jedno jedro. Razmnožavaju se binarnim dijeljenjem. Hranu uzimaju cijelim tijelom. U tijelu se stvara hranidbeni mjehurić, koji se spoji s organelom u kojoj su hormoni za razgradnju hranjivih čestica. Neprobavljene ostatke ameba izbacuje na bilo kojem mjestu na tijelu. Za disanje koriste kisik koji ulazi u organizam difuzijom, a nakon razgradnje tvari isti ...

                                               

Historija botanike

Historija botanike sadrži zapise o nastanku i razvoju nauke o biljkama, od pripovijedanja i ideja, do istraživanja, ekspedicija i projekata koji se odnose na opis, klasifikaciju, performanse, distribuciju i odnose organizama koji pripadaju carstvima gljiva, Chromista i Plantae, tokom historijske prošlosti. Od davnina se proučavanju biljaka prilazilo iz dva prilično različita konteksta: teorijskom i utilitarnom. S prvog stajališta koje se naziva čista botanika, nauka o biljkama je izgradena na osnovu sopstvenih dostignuća, kao sastavni dio biologije. S druge strane, utilitaristička aplikati ...

                                               

Crossosomatales

Crossosomatales je red cvjetnica iz razreda Magnoliopsida, divizija Tracheophyta, carstvo Plantae. Crossosomatales su red koje je kao takvog prvo prepoznao APG II sistem. To su cvjetnice iz grupe roside, eudikotiledone.

                                               

Kičmenjaci

Kičmenjaci ili vertebrate su životinjska bića koja pripadaju potplemenu hordata, posebno onih s kičmom ili kičmenim stubom. Kičmenjaci su se počeli razvijati prije nekih 530 miliona godina, za vrijeme kambrijuma. Kao najbrojnije potpleme hordata, kičmenjaci uključuju većinu životinja koje su poznate ljudskim bićima, poput riba, vodozemaca, reptila, ptica i sisara, medu koje spadaju ljudi. Druga osobina ovog potplemena je mišićni sistem i centralni nervni sistem, koji je djelimično smješten u kičmi.

                                               

Arheologija

Arheologija je naučno studiranje ostataka ljudskih civilizacija i kultura. Arheolozi istražuju život prvih ljudi razmatrajući objekte koje su ovi ostavili iza sebe. Takvi objekti uključuju zgrade, umjetnička djela, alatke, kosti. Bosanski arheolozi su: Vejsil Ćurčić, Esad Pašalić, Alojz Benac, Duro Basler, Zilka Kujundžić Vejzagić, Adnan Muftarević, Enver Imamović, Borivoj Čović, Ćiro Truhelka, Adnan Busuladžić, Mirsad Avdić, Mirsad Sijarić. Arheologija je jedna od nauka koje se stalno usavršavaju. Arheolozi koriste raznovrsne tehnike da bi sakupili što više podataka i da bi mjesta ili pre ...

                                               

Mravi

Mravi su porodica insekata opnokrilaca iz podreda žalčara. Žive u grupama, grade nastambe mravinjake u kojima živi po nekoliko hiljada jedinki. Mravi su polimorfne životinje. Krilati mužjaci i ženke su fertilni članovi kolonije, dok su radnici i vojnici sekundarno beskrilne i sterilne ženke. Vojnici imaju veliku glavu i snažne čeljusti; kad zaprijeti opasnost, čuvaju i brane cijelu zajednicu. U abdomenu ženki i mrava radnika nalazi se otrovni aparat; kod jednih je to žalac, kod drugih mjehur s otrovom mravlja kiselina.

                                               

Kardamom

Kardamom potiče iz Indije. Pripada porodici ingvera. Kardamom je biljka 1 do tri metra visoka, sa velikim listovima i bijelim cvjetovima. Plod je kapsula koja sadrži 8-16 sjemenki. Sjemenke imaju izražen ljutkast ukus i od njih se i dobija začin. Upotrebljava se u pekarskoj industriji.

                                               

Ruža

Ruža rod je zeljastih biljaka iz familije Rosaceae. Uzgaja se zbog lijepih mirisnih cvjetova i do danas postoje mnogi hibridi i kultivari ruža koji se medusobno razlikuju po boji i izgledu cvijeta, mirisu i postojanju trnova. Postoji veliki broj divljih ruža, čiji se plod bogat vitaminom C koristi u ishrani i za pripremu čajeva. Ružu nazivaju i kraljicom cvijeća. Ružine latice sadrže eterična ulja, tanine, šećer, limunsku, jabučnu, vinsku i ćilibarnu kiselinu te niz aromatičnih djelotvornih tvari. Ruža se pored svoje ljepote i mirisa kao ukrasno cvijeće koristi i u: kozmetici, medicini i k ...

                                               

Šljiva

Plodovi šljive su slatki i ukusni, mogu se jesti svježi ili se koriste za proizvodnju sokova, džemova i pekmeza. Šljivov sok se može fermentirati u alkohol, čime se proizvodi poznato alkoholno piće šljivovica. Sušene šljive se takoder upotrebljavaju u ishrani, naročito u pripremi kompota, kolača i slično. Nedovršeni članak Šljiva koji govori o biologiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

                                               

Fagales

Fagales je red biljki cvjetnica, uključujući i neka od najpoznatijih drveća. Ime reda je izvedeno iz naziva tipskog roda Fagus, bukve. Svrstavaju se u grupu rozide dikotiledona. Porodice i rodovi danas uključuju taksone, kako slijedi: Juglandaceae – porodica oraha ; Ticodendraceae - porodica tikovina Ticodendron. Betulaceae – porodica breza ; Myricaceae – porodica voskovnica ili mirika ; Casuarinaceae – porodica grupe hrastova ; Nothofagaceae – porodica južnih bukvi ; Fagaceae – porodica bukve ; Stariji Cronquist sistem, u ovaj red uključuje samo četiri porodice: Betulaceae, Corylaceae, Fa ...

                                               

Gottfried Wilhelm Leibniz

Gottfried Willhelm Leibniz bio je ugledni njemački polimat i jedan od najvažnijih logičara, matematičara i filozofa prosvjetiteljstva. Kao predstavnik racionalizma, njegovo najistaknutije dostignuće je bilo osmišljavanje ideja diferencijalnog računa; vjeruje se da je došao do otkrića 11. novembra 1675. godine. Tokom 20. stoljeća njegovi zakoni kontinuiteta i transcendentalne homogenosti su pronašli matematičku primjenu pomoću nestandardne analize, čime je postao jedan od najplodonosnijih izumitelja na polju mehaničkih kalkulatora. Dok je radio na Paskalini, izumio je Leibnizov kotač koji j ...

                                               

Protostomia

Protostomia su kladus životinja, koji zajedno sa deuterostomiama i ostalim koljenima čini Bilateria, uglavnom životinja sa bilateralnom simetrijom i klicina lista. Glavna razlika izmedu deuterostoma i protostoma je u embrionskom razviću. U životinja barem tako kompleksnih kao gliste, u embrionu blastuli se formira udubljenje s jedne strane zvano blastopor, koji produbljavanjem postaje arhenteron, u prvoj fazi razvoja crijeva. U deuterostoma, originalno udubljenje postaje anus a crijevo na kraju tunela stvara drugi otvor, koji čini usta. Protostome su tako nazvana jer se ranije mislilo da s ...

                                               

Bilateralia

Bilateralia, bilateralija ili bilaterija su životinje sa dvobočnom simetrijom, tj. nemaju čeonu i zadnju stranu nago lednu i trbušnu ; zato takoder imaju desnu i lijevu strabu tijela. Nasuprot radijalno simetričnim životinjama, kao što su meduza i većina Echinodermata imaju gornju i donju stranu, ali ne i čelo i začelje, kao što su spužva, žarnjake, Placozoa i Ctenophora. Kod većeg dijela, bilateralni embriji su triploblastični, što znači da imaju tri zametna sloja: endoderm, mezoderm i ektoderm. Gotovo svi su bilateralno simetrični, ili približno tako; najviše iznimki je u Echinodermata, ...

                                               

Commelinidae

Commelinidae su grupa kupina biljaka monokotiledona koju zastupaju novije varijante sistematske klasifikacije i APG IV u monofiletskoj skupini asparagusolikih sestrinskih grupa. Uključuju palmovke, trave, dumbirovke i porodicu neutvrdene sistemskog položaja - Dasypogonaceae. Glavna obilježja ove grupe su: cvasti podržane braktejama, prisustvo ferulne i kumarinske kiseline, nedrvenasti ćelijski zidovi, odlaganje silicija u lisnim ćelijama, kratak, a širok embrion. provodni sudovi u stabljikama i lišću,

                                               

Cactoideae

Nedovršeni članak Cactoideae koji govori o biologiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

                                               

Asteride

Asteride, prema APG II sistemu je oznaka za klasifikaciju grane cvjetnica, koja se smatra monofiletskom grupom. Uobičajeni primjeri uključuju nezaboravke, Solanaceae, krompire, patlidžane, paradajz, paprike, duhan, petunije, sabahčić, slatki krompir, kahvu, lavande, ljiljane, maslinu, jasmin, orlove nokte, jasenove, tikovine, susam,kadulje i brojne stone biljke, kao što su metvica, bosiljak i ružmarin. Većina takson ovog kladusa, u Cronquist sistemu 1981. označena je kao Asteridae, a Sympetalae u ranijim sistemima. Ime asteride ne nužno velikim početnim slovom podsjeća na ranije botaničke ...

                                               

Trofim Lisenko

Trofim Denisovič Lisenko bio je sovjetski agronom i biolog. Kao student, Lisenko se počeo zanimati za poljoprivredu, gdje je radio na nekoliko različitih projekata, od kojih je jedan uključivao utjecaje temperaturnih promjena na životni ciklus biljaka. To ga je kasnije dovelo do razmišljanja o tome kako bi mogao iskoristiti ovaj rad za transformaciju ozimne pšenice u proljetnu pšenicu. Na ruskom je proces nazvao "rusizacijom", a kasnije ga je preveo kao "vernalizacija". Lisenko je bio snažni pobornik mekog nasljedivanja i odbacio mendelizam u genetici u korist pseudonauke – ideje nazvane L ...

                                               

Theodor Schwann

Theodor Schwann bio je njemački fiziolog. Njegov veliki doprinos biološkim naukama uključuje razvoj teorije ćelija, otkriće Schwannovih ćelija u perifernom nervnom sistemu, otkrivanje i proučavanje pepsina, otkriće organske prirode kvasaca i izum termina metabolizam.

                                               

Receptori spregnuti sa G-proteinom

G protein spregnuti receptori – poznati i kao sedmotransmembranski domen receptori, 7TM receptori, heptaheliksni receptori, serpentinski receptori i G protein-vezani receptori – su velika proteinska famija transmembranskih receptora koji reagiraju na vanćelijske molekule i aktiviraju unutrašnje puteve prenosa signala. Krajnji rezultat te uloge je ćelijski odgovor. G protein spregnuti receptori su prisutni samo kod eukariota, uključujući kvasac, hoanoflagelate i životinje. Ligandi koji se vežu i aktiviraju ove receptore su: fotosenzitivni spojevi, mirisi, feromoni, hormoni i neurotransmiter ...

                                     

ⓘ Carstvo (biologija)

Carstvo – u biologiji – je drugostepeni medu najvišim taksonomskim rangovima, odmah ispod domena. Carstvo se dijeli na niže kategorije zvane koljena. Udžbenici u SAD upotrebljavaju sistem od šest carstava:

  • protisti,
  • arheje, i
  • biljke,
  • gljive,
  • bakterije, dok se u udžbenicima Velike Britanije, Indije, Australije, Latinske Amerike i drugih zemalja primjenjuje sistem od pet carstava: životinje, biljke, gljive, protisti i monera. Neke nedavne klasifikacije, zasnovane na modernoj kladistici, izričito su napustile termin "carstvo", uz napomenu da tradicijsta carstva nisu monofiletična, odnosno da se ne sastoje od svih potomaka zajedničkog pretka.
  • životinje,
                                     

1. Definicija i povezani termini

Kada je Carl von Linné u biologiju uveo rangirajući sistem nomenklature, 1735., najvišem rangu je dat naziv "carstvo", ispod kojeg su slijedila još četiri glavna ili vodeća ranga: razred, red, rod i vrsta. Kasnije su uvedena još dva glavna ranga, carstvo je podijeljeno na koljena ili divizije, razrede, redove, porodice, rodove i vrste.

U 1960-im je, iznad carsstva, uveden rang domen ili imperija, tako da carstvo više nije najviši taksonomski rang.

Dodavanjem prefiksa kao ya potcarstvo ili infracarstvo, izdvajaju se dva ranga koji su odmah ispod carstva. Supercarstvo može se odnositi na ekvivalent domena ili imperije ili kao nezavisan rang izmedu carstva i domena ili subdomena. U nekim sistemima klasifikacije, dodatni rang je grana latinski: ramus, koji je umetnut izmedu potcarstva i infracarstva, kao što su Protostomia i Deuterostomia u klasifikaciji po Cavalier-Smithu.

                                     

2.1. Moderni pogled Tri domena života

Od oko sredine 1970-ih pa nadalje, bio je sve veći naglasak na poredenju genetičkih osobenosti na molekulskom nivou. U početnoj fazi, kao primarni pokazatelj u klasifikaciji uključeni su geni ribosomske ribonukleinske kiseline. Genetička sličnost je proučavana posmatranjem raznih vanjskih nasljednih svojstava markera i ponašanja. Taksonomski rangovi, uključujući i carstva, definirani su kao grupe organizama sa zajedničkim pretkom, bez obzira da li su monofiletski svi potomci zajedničkog pretka ili parafiletski samo neki potomci potiču od zajedničkog pretka.

Na temelju takvih studija RNK, Carl Woese je osmislio da model po kojem život može biti podijeljen u tri velike divizije koje se odnose na sistem yvani "tri osnovna carstva" ili "pra-carski" model.

U 1990., za najviši rang predloženo je ime "domen". Ovaj termin predstavlja sinonim za kategoriju dominion lat. dominium = vlast, koju je uveo Moore, 1974. godine. Za razliku od Moorea, Whoese et al. 1990 ne navode latinski naziv za ovu kategoriju, što je dodatni argument koji precizira autorstvo uvodenja pojma dominion. Woese je podijelio prokariote ranije svrstane u carstvo Monera u dvije grupe, pod nazivom Eubacteria i Archaebacteria, ističući da izmedu ove dvije grupe nema toliko genetičkih razlikа, kao ni izmedu bilo koje od njih unutar svih eukariota.

Prema genetičkim podacima, iako eukariotske grupe iako biljke, gljive i životinje mogu izgledati medusobno drugačije, oni su uže povezani medusobno nego što su sa eubakterijama ili arhejama. Takoder je utvrdeno da su eukarioti uže povezani sa arhejama nego sa eubakterijama. Iako je difrenciranje eubakterije - arheje upitna što se potvrdeno u kasnijim istraživanjima, kasnije nije bilo konsenzusa o broju carstava u klasifikaciji koju je predložio Woese.

                                     

2.2. Moderni pogled Carstva eukariota

U 2004. godini, u svom preglednom članku, Simpson i Roger napominju da su tadašnje Protista "torba koja obuhvata sve eukariote koji nisu životinje, biljke ili gljive". Smatrali su da u klasifikaciji treba prihvatiti samo monofiletske grupe kao formalne rangove i da je ovaj pristup ranije bio nepraktičan jer zahtijeva "doslovno desetine eukariotskih carstava i da je tada postalo moguće podijelite eukariote u "samo nekoliko glavnih grupa koje su vjerovatno sve monofiletske".

Na osnovu toga, dijagram iz njihovog članka pokazuje prava carstrva njihovi navodnici eukariota. Odgovarajuću klasifikaciju sa takvim pristupom kreirala je Komisije koja je "radila u suradnji sa stručnjacima iz mnogih društava", za potrebe Medunarodnog društva protistologa, 2005. godine. Eukariote su takoder podijelili u šest "supergrupa". U objavljenoj klasifikaciji namjerno nisu koristili formalne taksonomske rangove, uključujući i "carstvo".

U ovom sistemu su višećelijske životinje Metazoa, koje potiču od istog pretka, kao i jednćelijske Choanoflagellata i gljive iz grupe Opisthokonta. Za biljke se smatra da su distanciranije u odnosu na životinje i gljive.

Medutim, iste godine 2005., kada je publicirana klasifikacija Medunarodnog sruštva perotistologa International Society of Protistologists, izražene su sumnje u monofiletsko porijeklo nekih od tih supergrupa, osobito Chromalveolata, a i pregled iz 2006. godine istaknuo je nedostatak dokaza za nekoliko navodnih šest supergrupa.

Od 2010., postoji široka saglasnost da Rhizaria pripadaju u istu grupu sa Stramenopiles i Alveolata, odnosno kladus nazvan SAR supergrupa, tako da Rhizaria nije jedna od glavnih eukariotskih grupa. Medutim, u veyi s tim, kasnije nije bilo konsenzusa.

Rogozin et al. su 2009. napomenuli da je "duboka filogenija eukariota izuzetno težak i kontroverzan problem". Nakon 2010., čini se da postoji konsenzus da model od šest supergrupa iz 2005. ne odražava pravu filogeniju eukariota i stoga bi trebalo da se preklasificiraju, iako ne postoji dogovor o modelu koji bi se trebao primijeniti.



                                     

3. Historijski pregled

  • Carl von Linné 1707.–1778. je 1735. razlikovao dva carstva živih organizama
  • Ernst Haeckel je 1866. predložio tri carstva
  • Robert Whittaker je 1969. dodao carstvo Fungi. Sistem sa pet carstava se može kombinirati sa sistemom od dva carstva
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →